Voortvluchtige patiënt FPC Dr. S. van Mesdag aangehouden

Zondag 7 januari 2018 keerde één van de patiënten van FPC Dr. S. van Mesdag niet op tijd terug van zijn onbegeleide verlof. Zaterdag 13 januari is hij aan het einde van de middag in Groningen aangehouden door het Fast.NL team van de politie. Dit team is onder andere gespecialiseerd in het opsporen van voortvluchtigen. Op dit moment is er geen reden om aan te nemen dat de patiënt tijdens zijn ongeoorloofde afwezigheid een delict heeft gepleegd.

Verlof
Doel van de tbs-behandeling is verminderen van het delictrisico en veilig terugkeren naar de samenleving. Het verloftraject speelt daarbij een belangrijke rol. 

Verlofprocedures zijn zeer zorgvuldig. Het toestaan van verlof gaat over meerdere schijven en na toestemming voor een verlofvorm door het ministerie, zoals begeleid verlof, wordt elke keer dat een patiënt daadwerkelijk op verlof gaat ook afgewogen of het verantwoord is dat hij op dat moment op verlof gaat. Acht men het niet verantwoord, dan gaat de patiënt niet op verlof.

Tijdens het verloftraject worden de vrijheden en verantwoordelijkheden van een patiënt stapje-voor-stapje uitgebreid. Daardoor kan hij laten zien wat hij wel/niet aankan en of hij zich aan de afspraken kan houden. Kan hij dit niet aan, dan wordt er een stap terug gedaan of het verlof wordt (tijdelijk) stopgezet. Door zo te werken keert de patiënt heel langzaam, veilig en gecontroleerd, terug in de samenleving. Zou de patiënt ineens terugkeren, nadat hij jarenlang in een gesloten setting heeft gezeten, dan is de kans op terugval groot. 

In FPC Dr. S. van Mesdag gaat er zo’n 350 keer per week een patiënt begeleid of onbegeleid ‘naar buiten’. Dit kan gaan om een wandeling van een half uur, het doen van boodschappen, het volgen van een cursus of een familiebezoek van één of meerdere dagen. 

Wat als een patiënt zich aan verlof onttrekt
Keert een patiënt niet op tijd terug van verlof, dan neemt de kliniek contact op met de KLPD. Het Openbaar Ministerie is vervolgens verantwoordelijk voor de opsporing. In overleg met de kliniek worden de risico’s ingeschat. Omdat de patiënt toestemming heeft gekregen de kliniek te verlaten is het risico in eerste instantie laag. Naarmate de afwezigheid langer duurt kan het risico toenemen. Bijvoorbeeld omdat de patiënt zijn medicatie niet gebruikt of omdat hij in een stressvolle situatie terechtkomt. Afhankelijk van de risico’s wordt ook ingeschat welke opsporingsmethodes worden ingezet. Zo kan er een nationaal opsporingsbericht uitgaan als er grote risico’s zijn. Ook kan het zijn dat er juist voor gekozen wordt de voortvluchtige in stilte op te sporen om te voorkomen dat deze in paniek raakt waardoor de risico’s toenemen.

Is een patiënt aangehouden en keert hij terug naar het forensisch psychiatrisch centrum (fpc/tbs-kliniek), dan wordt zijn verlof in ieder geval voor één jaar ingetrokken. 

Aantal onttrekkingen FPC Dr. S. van Mesdag in 2017
In de Mesdag was er in 2017 vier keer sprake van een ongeoorloofde afwezigheid. In alle vier de gevallen betrof het patiënten die wel op de afgesproken tijd terug waren, maar zich op enig moment niet op de afgesproken plaats bevonden. In één geval was dit buiten de schuld van de patiënt om (stroomstoring NS). Alle vier de patiënten woonden reeds buiten de beveiligde muren van de Mesdag. Ook deze patiënten vragen hun verloven aan bij het behandelteam dat toeziet op de behandeling en de verloven controleert.