Maatjes gezocht

Bezoek krijgen, een praatje maken of samen naar de bioscoop gaan. Een gezellige tijd met andere mensen hebben is voor veel mensen heel gewoon. Voor een patiënt, die een ernstig delict heeft gepleegd en een langere periode geen deel uitmaakte van de maatschappij kan het echter moeilijk zijn om contacten aan te gaan. De Stichting Humanitas heeft daarom een Maatjesproject opgezet voor de patiënten van FPC Dr. S. van Mesdag.

Maatjesprojecten zijn in de psychiatrie een bekend gegeven. De invulling van deze projecten varieert van het ondernemen van activiteiten tot het begeleiden van een patiënt bij zijn studie. Binnen de psychiatrie zijn er veel positieve ervaringen, die ook zeker hebben geleid tot verbetering van de maatschappelijke inbedding/reïntegratie van psychiatrische patiënten.

Binnen de forensische psychiatrie zijn vrijwilligers echter schaars. Een groot deel van de patiënten in een forensisch psychiatrisch centrum (FPC) heeft jarenlang binnen een gesloten setting gewoond. Het hebben van een maatje kan daarom juist voor deze patiënten van groot belang zijn bij de terugkeer in de samenleving.

Doelstelling
De doelstelling van het maatjesproject binnen de Mesdag is patiënten te dehospitaliseren door samen met een maatje activiteiten te ondernemen. Onze patiënten kunnen vaak niet terugvallen op een bestaand netwerk. Familie en bekenden van de patiënt wonen in veel gevallen niet in de regio waar zij resocialiseren. Het voorkomen van een sociaal isolement is dus een belangrijk aandachtspunt.

Door terug te kunnen vallen op een maatje kan het opnieuw deelnemen aan de samenleving gemakkelijker worden. Vrijwilligers hebben meer mogelijkheden dan professionele hulpverleners om op vriendschappelijke basis een gelijkwaardige relatie aan te gaan. Het maatje maakt maar tijdelijk deel uit van het netwerk van de patiënt, maar hij of zij kan hem wel op het goede spoor zetten. Door het contact met het maatje ervaart de patiënt dat het hebben van contact met anderen aangenaam kan zijn.

Voordeel van het maatjesproject voor de Mesdag is dat het integratieproces beter is te volgen. Het behandelteam heeft door het maatjesproject de mogelijkheid om mee te kijken in de ontwikkelingen van de patiënt en kan zonodig ondersteuning bieden.

Als een patiënt in aanmerking komt voor een maatje, doet Humanitas een uitgebreide intake met de patiënt. De patiënt geeft daarbij aan wat zijn verwachtingen van het maatje zijn en welke activiteiten hij wil ondernemen. Humanitas zoekt vervolgens naar een geschikt maatje.

Ervaringen
Patiënten van de Mesdag zijn verplicht om te vertellen dat zij tbs-patiënt zijn, wanneer zij buiten de Mesdag contacten aangaan met een regulier karakter. Dat is bijvoorbeeld al het geval wanneer zij vaker dan éénmaal een kop koffie gaan drinken met iemand. Deze verplichting kan een enorme drempel opwerpen bij het aangaan van contacten. Het maatjescontact maakt het mogelijk om deze drempel te verlagen.

'Ik ervaar het hebben van een maatje als vriendschap', zegt Rens*, een patiënt die meedoet aan het maatjesproject. 'Wanneer ik laat weten, aan mensen met wie ik buiten contact heb, dat ik in de Mesdag verblijf, zijn ze vaak bevooroordeeld en geven ze te kennen liever geen contact meer te willen. Met een maatje ligt dat anders en heb ik dat probleem niet'.

Lijkt het je wat om een maatje te zijn?
Wil jij een maatje zijn van één van de patiënten van FPC Dr. S. van Mesdag, dan verwachten we van jou dat je je ervan bewust bent dat je activiteiten onderneemt met een psychiatrische patiënt die een ernstig delict heeft gepleegd.

Voorafgaand aan het contact met de patiënt heb je een gesprek met een maatschappelijk werker van de Mesdag. Na een positieve intake kan besloten worden om – in eerste instantie voor de duur van één jaar – te starten als maatje van een patiënt. De eerste ontmoetingen met de patiënt gebeuren onder supervisie van de Mesdag. De maatschappelijk werker begeleidt je tijdens het opbouwen van het contact met de patiënt. Daarna ga je daadwerkelijk gezamenlijk activiteiten ondernemen. 

Driemaandelijks is er een bijeenkomst voor de vrijwilligers waarbij de coördinatrice van Humanitas en eventueel de maatschappelijk werker van de Mesdag aanwezig zijn. Deze bijeenkomsten hebben een informatief karakter. Er wordt niet ingegaan op individuele contacten tussen het maatje en de patiënt, hiervoor kun je rechtstreeks contact opnemen met de maatschappelijk werker van de Mesdag. Wel kan er informatie gegeven worden over tbs in algemene zin of over voorkomende ziektebeelden.

Indien je je zou willen aanmelden als maatje, kun je schriftelijk of telefonisch contact opnemen met Carolien Soons, coördinatrice van het Maatjesproject Humanitas (050 3126 000). Voorwaarden zijn dat je geen psychiatrische achtergrond hebt en dat je ouder bent dan 21 jaar.

Voor vragen over dit project kun je bij FPC Dr. S. van Mesdag terecht bij Gerda Maring, maatschappelijk werker

* Rens is een gefingeerde naam.